Her yıl Ramazan ayı geldiğinde en çok merak edilenlerden biri de fitre (sadaka-i fıtır) miktarıdır. Bu yıl da Diyanet İşleri Başkanlığı, sosyo-ekonomik hayat şartları ve bir kişinin günlük gıda ihtiyacını göz önünde bulundurarak fitre miktarını belirledi.
Peki; fitre nedir, fitre ne zaman verilir, bu yıl ki fitre miktarı ne kadar, kimler fitre vermekle yükümlüdür, fitrenin hikmeti nedir, kimlere fitre verilir, yakın akrabalara verilebilir mi sorularının cevabını almak için Nazilli İlçe Müftüsü Hakan Türe’yi ziyaret ettik.
Fitre’ye dair bilinmesi gereken her şeyi Gazete Nazilli İmtiyaz Sahibi Mehmet Kamış sordu, İlçe Müftüsü Türe cevapladı…
Fitre ne demektir?
– Halk arasında fitre diye bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır); insan olarak yaratılmanın ve Ramazan orucunu tutup bayrama ulaşmanın bir şükrü olarak; dinen zengin olup Ramazan ayının sonuna yetişen Müslümanın, belirli kimselere vermesi vacip olan bir sadakadır.
Kişi, kendisinin ve küçük çocuklarının fitrelerini vermekle yükümlüdür. Hz. Peygamber (s.a.s.), köle-hür, büyük-küçük, kadın-erkek her Müslümana fitrenin gerektiğini ifade etmiştir.
Fitre ne zaman verilir?
– Fıtır sadakasının vacip olma zamanı Ramazan Bayramı’nın birinci günü olmakla birlikte, bayramdan önce de verilebilir. Hatta bu daha faziletlidir. Nitekim bayram namazından önce verilmesi müstehap kabul edilmiştir.
Kimler fitre vermekle yükümlüdür?
– Ramazan Bayramı’na kavuşan, temel ihtiyaçlarının ve bir yıllık borçlarının dışında nisap miktarı (80,18 gr. altın veya bu değerde) mala sahip olan Müslümanlar kendileri ve velayetleri altındaki kişiler için fıtır sadakası vermekle yükümlüdürler. Ancak fıtır sadakası ile yükümlü olmak için bulunması gereken nisap miktarı malın, “artıcı” özellikte olması ve üzerinden “bir kameri yıl” geçmiş olması gerekmez.
Kişi; kendisinin ve ergenlik çağına ulaşmamış çocuklarının fitresini vermekle yükümlüdür.
Fitrenin hikmeti nedir?
– Fitrenin amacı, bir fakirin içinde yaşadığı toplumun hayat standardına göre bir günlük yiyeceğinin karşılanması, böylece bayram sevincine iştirak etmesine katkıda bulunmaktır.
Fitre kimlere verilir?
– Fıtır sadakası, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilir. Fıtır sadakası ve oruç fidyesini vermek durumunda olan kimsenin bunlardan doğrudan ya da dolaylı olarak yararlanmaması esastır. Zekât için de aynı kural geçerlidir. Bu sebeple bir kimse zekâtını, fıtır sadakasını ve fidyesini kendi usûl ve fürûuna veremez. (Usûl, bir kimsenin anası, babası, dede ve nineleri; fürûu ise; çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır.) Ayrıca eşler de birbirlerine zekât, fitre ve fidye veremez.
Yakın akrabalara fitre verilebilir mi?
– Bakmakla yükümlü olduğumuz eş, anne baba ve dedelerle çocuk ve torunların dışında kalan kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir.
2026 yılı fitre miktarı ne kadar?
– Mevcut sosyo-ekonomik hayat şartları ve bir kişinin günlük gıda ihtiyacı göz önünde bulundurularak belirlenen fitre miktarı; 2026 yılı Ramazan ayından 2027 yılı Ramazan ayına kadar 240 TL olarak belirlenmiştir. Bu, fitrenin asgari ölçüsüdür. İmkânı olanların bu ücretten fazlasını vermesi daha iyidir.
Fitre olarak belirlenen miktar, nakdi olarak verilebileceği gibi gıda maddelerinden ayni olarak da verilebilir. Belirlenen bu meblağ, aynı zamanda günlük oruç fidyesi bedelidir.
Bunun yanında her bir mükellef, kendi günlük gıda harcamalarına denk düşecek bir meblağı fitre olarak verebilir.
